Wystąpienie Posła Adama Gawędy na 41 posiedzeniu w dniu 8 maja 2009 r. dotyczące pierwszego czytania poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw.

Poseł Adam Gawęda:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie zmiany ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1682.
Zmiana tej ustawy jest inicjatywą poselską naszego klubu, klubu Prawo i Sprawiedliwość. Projekt dokonuje zmian w zakresie wprowadzenia definicji odbiorcy wrażliwego, procedury wstrzymania dostaw paliw gazowych lub energii elektrycznej do gospodarstw domowych, obowiązku zawiadomienia właściwego ośrodka pomocy społecznej o planowanej dacie wstrzymania dostaw, obowiązku opracowania przez wójta programu pomocy w zakresie zaopatrzenia w ciepło, energię i gaz tzw. odbiorców wrażliwych oraz w zakresie dotyczącym współdziałania gminy z przedsiębiorstwami energetycznymi w przeciwdziałaniu wstrzymaniu dostaw energii elektrycznej lub paliw gazowych do odbiorców w gospodarstwach domowych.
Główną ideą ustawy jest pomoc państwa osobom, których sytuacja materialna nie pozwala na terminowe opłacanie rachunków za gaz i energię elektryczną. Składa się ona z propozycji przedstawionych przez Urząd Regulacji Energetyki oraz umożliwia utrzymanie dostaw energii i gazu do odbiorców z tej właśnie grupy społecznej.
Propozycje zawarte w art. 1 tej ustawy mają na celu aktywne włączenie prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w pomoc odbiorcom wrażliwym społecznie oraz umożliwienie monitorowania tych zjawisk. Ta propozycja wreszcie legalizuje stosowaną dotychczas współpracę przedsiębiorstw energetycznych z ośrodkami pomocy społecznej i, co ważniejsze, zobowiązuje do niej inne przedsiębiorstwa, które dotychczas tej współpracy nie podejmowały. Ponadto gminy, poprzez obowiązek określenia liczby tych odbiorców, będą mogły zaplanować odpowiednie środki budżetowe na taką właśnie pomoc.
Jak już było tutaj przedstawione w wystąpieniu poselskim, kary nakładane przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na przedsiębiorstwa energetyczne z tytułu niedopełniania określonych obowiązków będą zasilały budżety gmin, które będą zobligowane przeznaczać te kwoty na pomoc odbiorcom wrażliwym społecznie.
Zapisy art. 2 dotyczące ustawy o pomocy społecznej uzasadniają konieczność prawnego uregulowania pomocy w zakresie energetyki dla omawianej grupy odbiorców. Pragnę zwrócić uwagę na fakt, że już w 2003 r. prezes URE zgłaszał uwagi do dyskutowanego wówczas szeroko projektu ustawy o pomocy społecznej. Biorąc zatem pod uwagę zaostrzenie zasad ściągalności należności za energię elektryczną, paliwa gazowe i ciepło, umożliwiające przedsiębiorstwom energetycznym wstrzymanie dostarczania mediów w związku ze zwłoką w uiszczaniu opłaty za nie, zasadne jest stworzenie możliwości wspomagania najbiedniejszych odbiorców w takim zakresie, który umożliwi im korzystanie z tych dóbr i jednocześnie nie narazi przedsiębiorstw energetycznych na straty.
Projekt wprowadza procedurę wstrzymania dostaw nośników energii do gospodarstw domowych, jednak najpierw nakłada obowiązek zawiadomienia właściwego ośrodka pomocy społecznej o planowanej dacie wstrzymania takich dostaw. Kogo zatem dotyczy ta ustawa? Jak wiemy, ceny energii elektrycznej i gazu corocznie rosną, i to w taki sposób, który powoduje, że te najbiedniejsze gospodarstwa zaczynają borykać się z problemami wnoszenia odpowiednich opłat za korzystanie z energii i ciepła.
W art. 3 ustawy zdefiniowano odbiorcę wrażliwego, jako osobę fizyczną uprawnioną do otrzymania pomocy społecznej lub dodatku mieszkaniowego. Artykuł ten ma na celu zwiększenie możliwości gminy w zakresie dostosowania form i zakresu pomocy odbiorcom wrażliwym społecznie do ich aktualnej sytuacji społecznej czy finansowej. Proponujemy też do instrumentów pomocy kierowanej do tych odbiorców dodać także dodatek mieszkaniowy poprzez włączenie do podstawy obliczania dodatku mieszkaniowego wydatków przeznaczonych na energię elektryczną i gaz. Proponowane zmiany umożliwią uporządkowanie, koordynację, ewidencję i przeprowadzanie przez gminę szeroko rozumianej kontroli wydatków ponoszonych na te cele, tak aby właśnie zapobiec udzielaniu pomocy na ten cel w tym samym czasie z różnych źródeł. Poprzez zmianę zapisów w art. 5 zmniejszona zostanie akcyza na gaz i energię elektryczną, tym samym stawki staną się zbliżone do proponowanych stawek minimalnych określonych przez dyrektywę europejską. Przypominam, że prezes Urzędu Regulacji Energetyki nieprzerwanie od 2005 r. zgłasza postulat dotyczący zmniejszenia obciążeń podatkiem akcyzowym energii elektrycznej. (Dzwonek)
Przedstawię jeszcze tylko wnioski końcowe.
Ponadto projekt ten jest zgodny z prawem Unii Europejskiej. Projekt tej bardzo korzystnej i oczekiwanej ustawy wprowadza rozwiązania umożliwiające gminom uruchomienie pomocy dla osób najbiedniejszych, które nie są w stanie opłacać rachunków za gaz i energię elektryczną, przynosi pozytywne skutki społeczno-gospodarcze i legalizuje od dawna stosowaną praktykę. Został przygotowany na podstawie programu dotyczącego pomocy odbiorcom wrażliwym społecznie na rynku energii elektrycznej i gazu, przygotowanego przez Urząd Regulacji Energetyki w marcu 2008 r.

W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wnoszę do Wysokiej Izby o skierowanie projektu tej ustawy do dalszych prac. Dziękuję bardzo.