< AKTUALNOŚCI

01 marca 2018

Zasoby złóż kopalin stanowią jeden z najważniejszych składników majątku narodowego. Wielkość zasobów i dostęp do złóż są elementami bezpieczeństwa surowcowego polskiego państwa, ponieważ maja wpływ na stabilność gospodarki, produkcji oraz wysoki poziom życia Polaków.

Co roku publikowane są raporty odnoszące się do osiąganych wielkości  wydobycia poszczególnych kopalin, a także bilanse zasobów złóż kopalin w Polsce. Za sporządzanie bilansów odpowiedzialność ponosi Państwowy Instytut Geologiczny, jako organ państwowej służby geologicznej.

Te podstawowe zadania są realizowane na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze z 9 czerwca 2011 roku.

 

Polska jest krajem o wyjątkowo bogatych zasobach złóż zarówno kopalin energetycznych, w tym gazu ziemnego, metanu z pokładów węgla, węgla kamiennego i brunatnego oraz ropy naftowej. Posiadamy w dużej ilości kopaliny metaliczne - rudy cynku, ołowiu, miedzi i srebra, występują u nas także kopaliny chemiczne, siarka, sól, baryt, fluoryty, sole potasowe - magnezowe oraz kopaliny inne, skalne, gipsy, gliny, bentonity, dolomity, kreda, kwarce, Piaski, żwiry, surowce ilaste, surowce szklarskie.

Te wszystkie bogactwa występują, uwaga w 13767 udokumentowanych złożach. Ja oczywiście do nich zaliczam bogate złoża geotermalne i wód termalnych. To są nasze narodowe dobra.

Wielkim ekspertem w tej dziedzinie, naukowcem o ogromnych zasługach dla naszego kraju był profesor Julian Sokołowski.

 

Ile tego posiadamy i gdzie?

 

Zacznijmy od surowców energetycznych:

Gaz ziemny występuje w Niżu Polskim, Przedgórze Karpat, mniejsze ilości występują w obszarze Karpat i w Polskiej strefie ekonomicznej na Bałtyku.

Ogólne zasoby rozpoznane i wydobywalne to 293 złoża o wielkości ok. 120 mld m3 z czego przemysłowe to ponad 52 mld m3

 

Metan z pokładów węgla  występuje jako kopalina towarzysząca w 63 złożach w obszarze Górnośląskiego Zagłębia Węglowego i wynosi prawie 96 mld m3, co ciekawe w bilansie zasobów metanu zauważamy wzrost, dlatego ze w ostatnim czasie udokumentowano w okręgu Rybnickim cztery nowe złoża o wielkości ponad 5 mld m3, w tym jedno złoże w obszarze obecnie eksploatowanym Chwałowice i trzy w rejonach poza prowadzona eksploatacją Anna, Wilchwy i Marcel. Większość jednak tych zasobów jest słabo jeszcze rozpoznana. Z tego zasobów przemysłowych metanu jest niecałe 6 mld m3

 

Ropa naftowa występuje praktyczne w tych samych regionach co gaz ziemny i jest ok 86 udokumentowanych złóż, które stanowią 22 mln ton z czego przemysłowe stanowią ok 13 mln ton i z uwagi na ich czerpanie nie należą do największych.

 

Węgle brunatne - geologiczne zasoby bilansowe węgli brunatnych wynoszą prawie 23,5 mld ton i są to węgle energetyczne. Obecnie węgiel brunatny w zasobach przemysłowych to ponad 1 mld ton zalega w 91 złożach.

Duża część węgla brunatnego jest na wstępnym etapie rozpoznania a ok 1/4 tych złóż jest rozpoznana szczegółowo.

Jest eksploatowany w kopalniach Bełchatów, Turów, Adamów, Konin i Sieniawa.

 

Węgiel kamienny - udokumentowane zasoby bilansowe 157 złóż węgla kamiennego wynoszą 58,5 mld ton, z czego tylko 6 mld ton węgla jest dobrze rozpoznanych a niecałe 3 mld ton to zasoby przemysłowe.

42 mld ton stanowią węgle energetyczne ( typ 31, 32, 33)

a 16 mld to węgle w klasie 34 - 37 koksowe. Złoża węgla kamiennego zalegają w trzech zagłębiach, Górnośląskim, Lubelskim i obecnie nie eksploatowanym Dolnośląskim.

 

Kopalnie zgrupowane są w następujących spółkach: Polskiej Grupie Górniczej a od kwietnia wraz z kopalniami Katowickiego Holdingu Węglowego, Jastrzębskiej Spółce Węglowej, Tauron Wydobycie, Węglokoks Kraj oraz Kopalnia Bogdanka.

 

Poniżej krótki raport (wstępny - nieoficjalny) z osiągniętych wielkości wydobycia:

Ogółem dla sektora wydobycie to 65,8 mln ton (informacja ze Szkoły Eksploatacji). Jest to o prawie 5 mln mniej niż w ubiegłym roku.

Największa w Europie spółka górnicza Polska Grupa Górnicza wydobyła w roku 2017 - 28,1 mln ton  (uwzględniając I kwartał Katowickiego Holdingu Węglowego - 1,9 mln) to łącznie ok. 30 mln ton.

Największy producent węgla koksowego - Jastrzębska Spółka Węglowa wydobyła w ubiegłym roku 15 mln ton. W strategi spółka zakłada wzrost do 18 mln ton do roku 2022.

Węglokoks Kraj osiągnął ponad 2,5 mln ton wydobycia.

 

Na koniec trochę więcej informacji o polskiej geotermii.

Geotermia toruńska zaczyna nabierać tempa, „potencjalnie z jednego otworu wydobywczego możemy pozyskać ponad 1300 ton wody na godzinę o temperaturze powyżej 65 stopni” - mówił minister Szyszko. Zasoby geotermalne w skali całego kraju są ogromne, dodał, że „Polska jest pod tym względem prawdziwą potęgą: - Polskie zasoby geotermalne przewyższają kilkadziesiąt razy nasze potrzeby. Jesteśmy super bogatym państwem pod względem wód geotermalnych i zdecydowanie bogatszym niż np. Niemcy”.

 

Nowe ciepłownie geotermalne, wzorowane na pionierskiej, ogrzewającej Zakopane od końca lat 90-tych, mają szansę powstać w Sieradzu, Kole, Koninie czy Sochaczewie. W Szaflarach, niedaleko istniejących odwiertów zasilających Geotermię Podhalańską, ma powstać odwiert o głębokości pięciu kilometrów. Eksperci spodziewają się, że woda w tym miejscu może mieć odpowiednie parametry do produkcji energii elektrycznej. Była by to pierwsza tego typu elektrownia w Polsce.

Odwierty, które mają służyć poznaniu budowy geologicznej kraju, są w całości finansowane z budżetu państwa.

Z wiedzy ekspertów wynika, że źródła geotermalne występują w pasie od województwa zachodniopomorskiego po Zamojszczyznę. Na eksploatację źródeł geotermalnych i wykorzystanie zasobów geotermalnych NFOŚiGW przeznaczył 500 mln zł. O te środki mogą starać się zarówno samorządy, jak i przedsiębiorcy. Nabór wniosków trwa do końca czerwca tego roku.

 

Prezes Funduszu Kazimierz Kujda poinformował, że na odnawialne źródła energii oraz finansowanie wytwarzania źródeł geotermalnych w korelacji z rozbudową i modernizacją sieci ciepłowniczych jest 1,4 miliarda euro, czyli ponad 5 miliardów złotych z funduszy unijnych. 

Inwestycje związane z ogrzewaniem wodami geotermalnymi w pierwszej kolejności powinny być realizowane w miastach, gdzie jest gęsta zabudowa i gdzie istnieje już sieć ciepłownicza. Na obszarach wiejskich natomiast dochodzi problem budowy od podstaw sieci ciepłowniczych. Tam samorządy muszą skierować środki pozwalające na wymianę starych, nieefektywnych piecy na nowoczesne, ekologiczne kotły, nie wykluczając kotłów węglowych w 5 klasie.

"Bogactwo Polskich złóż" - artykuł Senatora Gawędy

SENATOR RP Adam Gawęda. Wszelkie prawa zastrzeżone.

SENATOR RP

Adam Gawęda

 

Biuro Senatorskie: 

ul. Rynek 25

44-300 Wodzisław Śląski